Сведения об авторе смотреть здесь.

Весна… Пора приумножения древесных насаждений… Сирени бы да калины добавить в свой дворовой лесопарк… За саженцами надо ехать куда-то на природу. Но ведь такие деревца-кустарники вместе не растут, так что следует выправляться в двух направлениях. Хотя…
Знаю, знаю, где вместе переплелись сирень с калиной – и полдесятка километров не наберётся от моего дома в Великом Полсвиже дотуда. Это до Поддубья столько и ещё километр в сторону. Там покоится призрак то ли хутора, то ли поместья, то ли двора арендатора.
На карте РККА (Рабоче-Крестьянская Красная Армия) Поддубьем называется населённый пункт слева от дороги из Лепеля в Волосовичи. Правостороннее же поселение именуется Моледовщиной.

Впоследствии эти два населённых пункта объединили единым топонимом Поддубъе. Так вот названный мной объект-призрак находится ближе к Моледовщине. На современной космической карте даже конная дорога к нему просматривается. Отходит она от середины населённого пункта вправо (если смотреть карту), или влево, если по веси двигаться с Волосовичской дороги.

Дорога к призраку совсем незначительная, во время вспашки поля запахивается, однако по причине жизненной необходимости снова прокладывается сельчанами. Точнее будет сказать: дорога протаптывается не к призраку имения, а тянется дальше, к лиственным зарослям. А основание имения с небольшой кучкой кустов она обходит. Обхожу и я его, высматривая, с какой стороны лучше подступиться к заготовке саженцев. На ходу машинально оборачиваюсь и вижу трёх косуль. Стоят метрах в ста сзади, на меня уставившись. С минуту смотрим друг на друга, затем звери разворачиваются и не спеша убегают.
Осматриваю дальше заросший призрак. Случайно отвожу взгляд в сторону и невольно вздрагиваю. Впереди медведь ходит по полю, уперев морду в землю. Сразу соображаю, что метрах в двухстах на прошлогоднем кукурузном поле свежий клевер пошёл в рост, вот косолапый и щиплет его, медленно продвигаясь вдоль опушки. Меня даже не замечает. Хватаю камеру и навожу на мишку - далековато от меня находится для съёмки. Поэтому зумом по максимуму приближаю объект. Всё что рядом расплывается на мониторе, зато подвижная точка вырисовывается более-менее отчётливо.

Прикидываю: ветер дует как раз в направлении между нами, поэтому зверюга меня не унюхивает, а не видит потому, что взгляд вперил в зелёную вкуснятину и голову от неё поднять не в силах. В памяти фиксирую особенности зверя. При определённом повороте в мою сторону спина отливает буро-коричневым цветом, а живот, я бы сказал, тёмно-коричневый.
Тут я малость струхнул, аж почувствовал, будто мурашки по спине побежали, ведь доселе медведей в естественных условиях видел лишь дважды, даже свежие следы пугали. Потому спрятался в кустах на островке-призраке, и из засады наблюдаю за увальнем, которого весь люд от мала до велика боится.

Жду, но никак не дождусь, чтобы косолапый убрался куда-нибудь в кустарник. А он не торопится покидать вкусное поле. Мне уже начинает надоедать моя засада: до вечера, что ль в ней куковать? Наконец набираюсь смелости, выбираюсь из засидки так, чтоб не видеть мишку за ней, захожу за скрывающий его полевой холмик и продолжаю исследовать местность. Время от времени чуток взбираюсь на основание холма, чтобы проверить наличие зверя на месте трапезы, поскольку надо бы и домой возвращаться. А он пасётся себе преспокойно на бывшем кукурузном поле и не думает его покидать. Этим и себя успокаиваю: значит, не учуял человека зверюга, не наблюдает за мной из засады в ожидании удобного момента для нападения.
Так и не дождался окончания кормёжки медведя. Прячась за холмы, а где и приседая, чтобы не попасть в поле его зрения и под дующий в сторону медвежьего пункта питания ветер, выбирался окружными путями в Поддубье. Было около шести часов вечера.
Дело осталось не сделанным. Придётся за саженцами сирени и калины приезжать в иной день. Но о провале плана поездки не только не сожалею, а наоборот доволен, поскольку воочию убедился, как медведи подбираются к городу
Кстати, это была не самая близкая фиксация косолапого вблизи городской черты. Слышал рассказ очевидицы, собиравшей прошлогоднюю клюкву на болоте между Великим Полем и Матешевой стоянкой. Ягод тех было – кот наплакал, выбрали ещё осенью.

Вышла из болота к Минскому шоссе, немного не доходя автобусного павильона «Забоенье».

Смотрит - на обочине автотрассы медведь стоит. Мгновенно ягодница во всю прыть бросилась через асфальт и, прежде чем помчать через кусты в сторону Забоенья, оглянулась. Мишка преспокойно шагал по обочине в сторону Черноручья. А мимо него пролетали автомобили…

Поздравляю любителей наблюдений за медведями в природных условиях – скоро они сами будут подходить к вашим городским наблюдательным пунктам…
Апрель-2026.
![]() НРАВИТСЯ 5 |
![]() СУПЕР |
![]() ХА-ХА |
![]() УХ ТЫ! |
![]() СОЧУВСТВУЮ |
Лучший комментарий
vovalepel, вот это для меня открытие! Увеличил масштаб твоей фотки месторасположения медвежьих следов до 350% и все названия озёр прочитал, хоть резкость надписей и ухудшилась. Несцерка, попробуй.
vovalepel, чуть разгадал местность по конфигурации рек, проток и озёр - названия водоёмов ведь не читаются. А всем надо знать, насколько звери близки к городу. След медведя проходит через поле от озера Огзино в лесок между деревней большое Жежлино и рекой Уллой.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, совершенно верно. А скрин был читаем, это сайт очень уменьшил изображение
vovalepel, я понял, поскольку сам от этого страдаю: источник скрина показывает объект во весь экран, а скрин в блоге превращается в небольшую открытку, и прочесть текст уже невозможно.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, каб павялічыць малюнак я яго капіюю, а затым адкрываю ў якой небудзь праграме прагляду.
Несцерка, так і я раблю: скрыншочу малюнак, пераношу ў любую папку на рабочым стале, затым павялічваю да той ступені, пакуль не пачне губляцца рэзкасць. Ці такі метад ты маеш на ўвазе?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, не, я націскаю правай кнопкай мышкі на малюнку і выбіраю " Сохранить как". Потым файл адкрываю у праграме прагляду. Можна яшчэ выбраць "Открыть изображение в новой вкладке".
Несцерка, капіяваў і так, але не спецыяльна для таго, каб павялічыць маштаб. Буду мець на ўвазе.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, можно ещё увеличить масштаб в самом браузере. Три вертикальные точки в правом верхнем углу левой кнопкой мыши - масштаб - и например 200 процентов.
vovalepel, вот это для меня открытие! Увеличил масштаб твоей фотки месторасположения медвежьих следов до 350% и все названия озёр прочитал, хоть резкость надписей и ухудшилась. Несцерка, попробуй.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, пра павяліченне масштабу у браузеры я ведаю.
Несцерка, Василь Азаронак пытае: "А спрасі Несцерку: што ён скажа пра Святое возера? Яно злучаецца з другімі вадаёмамі?".
У мяне Святое пісана-перапісана, і я ведаю адказ на пытанне Аза. Аднак ён пытае менавіта ў цябе. Дык адкажы яму.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, з возера выцякае толькі рачушка і яна упадае у возера Проша. Папаўняецца вадой возера з меліярацыйных каналаў і сажалкі, якая размяшчаецца побач з могілкамі якія называюць Галоднік. Сажалка улетку высыхае.
Несцерка, а вось цяпер мяне цікавіць вялікі прыток-канал Святога, які цягнецца па мяжы поля і лесу з боку Вялікага Люсінца. Ці звязаны той канал з Вялікім Люсінцам?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, не, не звязаны. Гэты канал пачынаецца у бярэзніку непадалёк ад Люсінца. Калі ехаць да Люсінца, ёсць дзялянка, а па дзялянцы ледзь прыкметная дарога управа. Гэта дарога выходзіць праз канал на поле. Злева ад пераезда праз канал ёсць бярэзнік, у якім некалькі маленькіх каналаў, якія злучаюцца з асноўным.
Несцерка, адразу за падмуркам канторы-абщагі торфазаводу "Курган" ёсць канал з мостам, які ў 10-х гадах на роварах мы пераязджалі, каб трапіць у Селішча. Гэта, мабыць, спрамленая рэчка, якая, утвараючы глыбокі каньён, упадае ў Вялікі Люсінец. Ці так?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, гэты канал злучае сажалкі, якія утварыліся на месцы торфараспрацовак і Люсінец.
Несцерка, зразумела. Дзякуй. Але ж канал той ёсць даўні ручай, бо прарэзаў сабе такі глыбокі каньён у гары перад Люсінцам.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, безумоўна нейкая рэчка там існавала да пачатку здобычы торфу на торфзаводзе "Курган" ды меліярацыі ля Сітнікаў і Стай, бо вада з тых плошчаў, якія зараз асушаны, павінна была некуды сцякаць. Зараз мы ужо не можам уявіць дзе было рэчышча тых рэчак, бо меліярацыя кардынальна змяніла ландшафт. Магчыма дзесці у архівах захаваліся дакладныя мапы гэтых мясцін, на падставе якіх праводзілася меліярація.
Несцерка, знайшоў на старой вярстоўцы з павілічаным маштабам да паўкіламятроўкі ручай з-пад Сітнікаў у Вялікі Люсінец:
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, ну вось усё і зразумела. Канал з торфараспрацоўкі злучаецца з каналам па мяжы поля і лесу з пад Сітнікаў. І звярні увагу дзе працякае Гаць і дзе праходзіць дарога па лугу ад забаенскага пераходу да Куляшоў. А гэта мапа у цябе на паперы ці з Інтэрнэту?
Несцерка, ад Забаенскага броду дарога ідзе па Вялікім бары, перасякае Гаць і прыводзіць у Дубровы, што месціліся на беразе бясецкага Луконца. Карта гэтая з сайту https://orda.of.by/.map/53.902253,27.561854&m=gm/17,osm/6,rkka/13,wig/13 аднак яна платная, і іх там мноства: я ўжо і сам паўторна не знайду менавіта гэтую. Паспеў заскрыншоціць толькі гэты фрагмент.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, я меў на увазе дарогу уздоўж Эсы.
Несцерка, па гэтай дарозе прайшлі лепельскія паходнікі на лыжах без майго ўдзелу. Забіліся ўшчэнт. Заўтра пашукаю мой пост аб тым ды змяшчу тут файл.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, дзякую за спасылку на сайт. Мапа размешчана па адрасе: https://orda.of.by/.map/53.902253,27.561854&m=gm/17,osm/6,rkka/13,wig/13?54.879579,28.679510&m=1v/14
Мае трэкі у гэтым раёне:
Несцерка, не зразумеў, як ты здолеў на карту нанесцці ўсе свае трэкі. А вось тут пра лыжны прарыў лепельскіх паходнікаў ад Забаенскага броду да Куляшоў:
https://blukach.by/post/252
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, трэкі, я мяркую, можна адкрыць і у навігатары. Я не ведаю якім навігатарам ты карыстаешся. Я карыстаюся навігатарам OSMand, але у телефоне адкрываю толькі бягучы трэк. Прыйшоўшы да дому я пераношу трэк на кампьютар у праграму SASPlanet і магу адкрыць тыя трэкі якія мне патрэбны ці ўсе адразу і рэдагаваць іх. На кампьютары зручней іх праглядаць таму што больш вялікі экран і не перашкаджае сонца.
Нездарма у народзе існуе прымаўка: "Крывая над прамой смяецца". Так атрымалася і у час прарыву паходнікаў да Куляшоў. Напэўна ніхто з удзельнікаў раней не хадзіў гэтым маршрутам, таму і не атрымалася скараціць шлях. Навігатараў у паходнікаў напэўна у той час яшчэ не было, а пракласці шлях па компасе, нават з дапамогай мапы, даволі складана. Я таксама неаднойчы блукаў па лесе у пошуках дарогі да дому да таго часу як пачаў карыстацца навігатарам.
Несцерка, крута ты прыдумаў з захоўваннем трэкаў. Я такое не скеміў і, каб не захламляць навігатар, пасля выкарыстання запісаў сціраў іх.
Паходнікі прабіраліся ад Забаенскага броду ў Куляшы па даўно неіснуючай дарозе, якую паказвала старая карта. А пра навігатары тады нават не чулі. Дарэчы, я напачатку 70-х з вудай прайшоў левым берагам Эсы ад вусця Верабскага каналу ў Куляшы. Пасля таго, вывучаючы пойму Эсы з лодкі і па лёдзе, да гэтага часу не разумею, як мне гэта ўдалося.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, я на усялякі выпадак захоўваю трэкі і у тэлэфоне, бо яны займаюць мала месца у памяці.
Ад забаенскага брода дарога гэта часткова захавалася да сённяшнега часу. Мінулым летам я праязджаў там на ровары, але дарогу моцна папсавалі дзікі і ехаць па ёй вельмі дрэнна. У пачатку 70-х праз Гаць былі кладкі і прайсці у Куляшы было не складана. Я нават берагам канала, у які "упакавалі" Гаць даходзіў ад Гайка да Луконца. Па праваму берагу Гаці можна было нават праехаць пару кіламетраў на аутамабілі ад трубапераезда на дарозе з Люсінца у Верабкі у бок Лепеля. На полі паміж Гаццю і Гайком была сенажаць. Зараз і штучнае рэчышча Гаці зарасло, і канал з Люсінца у Эсу зарос, узровень вады падняўся і балота пакрысе вяртаецца к такому стану у якім было да меліярацыі. Таму зараз прайсці у Куляшы берагам Эсы складана.
Несцерка, я штогод на драндулеце свабодна езджу ад Люсінцаў праз Гаць у Верабкі. Замінулым летам, падымючыся з моста над Гаццю на баравы ўзгорак, закапаўся ў пясок, паваліўся і значна пабіўся. На ўсім тым кірунку гразі няма, а галоўнай перашколай служаць пяскі ў шматлікіх дзялянках. У маім дзяцінстве тая дарога служыла галоўным заязвальным ланцугом Верабак з цэнтрам калгасу "Салют" і Стайскага сельсавету. Кожны дзень грузавік адвозіў малако з Верабскай фермы ў Стаі. Кузаў лічыўся выдатным пасажырскім сродкам. Пры неабходнасці трапіць у Лепель верабцы даязджалі да Стайскай фермы, а адтуль ішлі пехатой у райцэнтр. Сам аднойчы ў 60-я гады такім чынам дабіраўся. Памятаю, што Салдацкі мост быў разбураны, а для пераходу пешаходаў ляжала плоскае бервяно на кожным пралёце. Была альтэрнатыва - мясцовыя рэйсы грузатаксі, а пазней аўтобусаў, але ў калгаснікаў не было капеек на білеты. А як у апісаны дзень дабіраўся з Лепеля ў Верабкі, не памятаю.
Верабкі былі вёскай адыходнікаў - калгаснікаў, што ўцяклі з калгасу і працавалі ў Лепелі, куды дабіраліся пехатой. У мяне ёсць пра тое ўспаміны аднаго з адыходнікаў: "ИЗ КОЛХОЗА НЕ ВЫПУСКАЛИ КОММУНИСТЫ И ВОЛКИ. Азарёнок Евгений":https://blukach.by/post/466
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, ведаю я гэты пясчаны узгорак. Тыдні два таму я праязджаў па гэтай дарозе у бок Верабак. Перад Гаццю з правага боку выразалі дзялянку і за Гаццю з левага боку таксама. Перад балотам, у якім азёры, таксама вялікая дзялянка. Ды і наогул дзялянак стала шмат.
Несцерка, лесапавал - гэта ўжо палітыка здаўна. А што ты маеш на ўвазе пад "балотам, у якім азёры"? Люсінцы ці нейкія яшчэ, меншыя?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ,тыя дзе Напалеон скарб схаваў.
Несцерка, зразумела. А я палічыў, што ёсць на палове шляху нейкія балацявіны, заўсёдна запоўненыя вадой.
Несцерка, зноў АЗ:
"Несцерка, відаць, стаптаў ваколіцы Лепля. Дзякуй яму за наводку. А ці можа ён намаляваць схему вытокаў і прытокаў, абазначыўшы і Святое, і Прошу, і Эсу, і Люсінцы, і Бясецкае возера (Вялікі Луконец), бо нагляднасць - самы свядомы і аўтарытэтны паказчык".
Глядзі сам, што адказаць Азу. Я яму адказаў так:
"Пастаўлю твой зварот да Несцеркі ў Шкіндзеравых «Мядзведзяў». Не ведаю, як ён, але я б не ўзяўся за такую складаную марную справу. Мне здаецца, што ты ўжо дастаў яго сваімі бясконцымі просьбамі. У цябе ж ёсь карты як сучасныя так і часін цара Гароха. Не хапае яшчэ малюнка Несцеркі?"
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, выкладваю схему, якую знайшоў у Інтэрнеце.
Сайт: https://www.openstreetmap.org/#map=14/54.85949/28.64084&layers=P
Вадазбор Святога возера
Вадазбор Люсінцаў
Вадазбор Луконца
Выхад з Луконца і Люсінцаў у Эсу
Несцерка, цаны няма гэтай карце. Не ведаў пра такую. Дзякуй!
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, калі ласка! Звярні увагу што там некалькі слаёў. Яны нязначна адрозніваюцца паміж сабой.
Несцерка, буду разбірацца.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, Константинович, а если поставите галочку Общедоступные GPS-треки, то увидете как я стаптаў весь северо-запад Лепельского района))
vovalepel, сходу не получилось. Буду разбираться.